ജോൺ അബ്രഹാം

"ഞാൻ ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിന് വേണ്ടി സിനിമയെടുക്കാറില്ല. ജനങ്ങളോട് ചിലത് വിളിച്ച് പറയണമെന്ന് തോന്നുമ്പോഴാണ് ഞാൻ സ്രഷ്ടാവാകുന്നതും, സിനിമയെടുക്കുന്നതും. എന്റെ സിനിമ ജനങ്ങൾ കാണണമെന്നും അതിന്റെ എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും മനസ്സിലാക്കണമെന്നും എനിക്ക് നിർബന്ധവും ഉണ്ട്. "

-ജോൺ അബ്രഹാം.

അമ്മ അറിയാൻ.

കാനിലെ ആദരവ്.

"40 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തിയേറ്ററുകൾ തിരസ്കരിക്കുകയും, തെരുവുകളിൽ തുണികെട്ടി പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു സിനിമ, കാലമേറെ ചെന്നപ്പോൾ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചലച്ചിത്ര വേദിയിൽ ഡിജിറ്റൽ പുതുമയോടെ മിന്നിത്തിളങ്ങി നിൽക്കുകയാണ്"

1986 ലെ , ജോൺ അബ്രഹാമിന്റെ മാസ്റ്റർപീസ് ചിത്രമായ 'അമ്മ അറിയാൻ', റിലീസ് ചെയ്ത് കൃത്യം 40 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഈ വർഷത്തെ (2026) പ്രശസ്തമായ കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ (Cannes Film Festival) പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും വലിയ രീതിയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നത് മലയാള സിനിമയ്ക്കും ഇന്ത്യൻ സമാന്തര സിനിമയ്ക്കും അഭിമാനിക്കാവുന്ന വലിയ നേട്ടം തന്നെയാണ്.

കാൻ ചലച്ചിത്രമേളയിലെ ഏറെ ജനപ്രീതിയാർജ്ജിച്ച 'കാൻ ക്ലാസിക്സ്' (Cannes Classics) വിഭാഗത്തിലാണ് ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചത്. ഇക്കൊല്ലം ഈ വിഭാഗത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരേയൊരു ഇന്ത്യൻ ഫീച്ചർ ഫിലിം കൂടിയാണ് 'അമ്മ അറിയാൻ'.

ഇതൊരു ചരിത്ര നേട്ടം തന്നെയാണ്.

2026 മെയ് 17-ന് ഫ്രാൻസിലെ കാൻ വേദിയിൽ നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞ തിയേറ്ററിലായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ പ്രദർശനം. സിനിമ കണ്ട് കഴിഞ്ഞ് അന്താരാഷ്ട്ര സിനിമാ പ്രേമികളും നിരൂപകരും എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് കൈയടിച്ചാണ് ഈ ദൃശ്യവിസ്മയത്തെ ആദരിച്ചത്. കാൻ ഫെസ്റ്റിവൽ ഡയറക്ടർ തിയറി ഫ്രെമോക്സ് തന്നെയാണ് ചിത്രം പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയതും.

വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന പ്രധാന വ്യക്തികൾ ഈ ചരിത്ര നിമിഷത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ കാനിൽ എത്തിയിരുന്നു. ചിത്രത്തിലെ നായകനായ ജോയ് മാത്യു, ഇതിന്റെ എഡിറ്റിങ് നിർവ്വഹിച്ച പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തക ബീനാ പോൾ എന്നിവർ പ്രദർശനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ജോൺ അബ്രഹാം എന്ന പ്രതിഭയോടൊപ്പമുള്ള സിനിമാ അനുഭവങ്ങൾ അവർ വേദിയിൽ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ സിനിമ കാനിൽ എത്തുന്നതിന് പിന്നിൽ മുംബൈ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന 'ഫിലിം ഹെറിറ്റേജ് ഫൗണ്ടേഷൻ' (FHF) എന്ന സംഘടനയുടെയും അതിന്റെ അമരക്കാരനായ ശിവേന്ദ്ര സിംഗ് ദുംഗർപൂരിന്റെയും കഠിനാധ്വാനമുണ്ട്.

ജോൺ അബ്രഹാമിന്റെ മരണശേഷമുള്ള വർഷങ്ങളിൽ 'അമ്മ അറിയാൻ' സിനിമയുടെ ഒറിജിനൽ നെഗറ്റീവ് പൂർണ്ണമായും നശിച്ചുപോവുകയോ നഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്തിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത, തികച്ചും മങ്ങിയ, ശബ്ദം വ്യക്തമല്ലാത്ത ഒരു പ്രിന്റ് മാത്രമാണ് യൂട്യൂബിലും മറ്റും ലഭ്യമായിരുന്നത്.

തുടർന്ന് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിനൊടുവിൽ നാഷണൽ ഫിലിം ആർക്കൈവ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ചിത്രത്തിന്റെ ഒട്ടുമേ നല്ലതല്ലാത്ത രണ്ട് 35mm പ്രിന്റുകൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞു. മാസങ്ങൾ നീണ്ട അദ്ധ്വാനത്തിലൂടെയാണ് ഇതിലെ ദൃശ്യങ്ങളും ശബ്ദവും അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് 4K നിലവാരത്തിൽ പുതുക്കിയെടുത്തത്. ചിത്രത്തിന്റെ ഛായാഗ്രാഹകൻ വേണുവും, എഡിറ്റർ ബീനാ പോളുമാണ് ഈ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഒപ്പം നിന്ന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത്.

കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ അഞ്ചും പത്തും രൂപ കൊടുത്ത് നിർമ്മിച്ച ഒരു സിനിമ, നെഗറ്റീവ് പോലും ഇല്ലാതായി നാശത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്നപ്പോൾ, ഫിലിം ഹെറിറ്റേജ് ഫൗണ്ടേഷൻ അത് കണ്ടെത്തി ഇറ്റലിയിലെ ലാബിലെത്തിച്ച് 4K പ്രിന്റാക്കി മാറ്റി ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിൽ എത്തിക്കുകയെന്നത് ഒരു മഹത്തായ ദൗത്യം തന്നെയായിരുന്നു.

2001-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എക്കാലത്തെയും മികച്ച 10 ഇന്ത്യൻ സിനിമകളുടെ പട്ടികയിൽ ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

ഒരു ജനകീയ കൂട്ടായ്മയിലൂടെ രൂപം കൊണ്ട, കറുപ്പിലും വെളുപ്പിലുമുള്ള മലയാളത്തിന്റെ ആ വിപ്ലവ ചിത്രം, നാല്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലോകസിനിമയുടെ നെറുകയിൽ എത്തിനിൽക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ ഏതൊരു മലയാളിക്കും അഭിമാനിക്കാം. ജോൺ അബ്രഹാം എന്ന ആ വലിയ കലാകാരന് കാലം കരുതിവെച്ച ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരമാണിത്.

ഒരു കഥാചിത്രം എന്നതിനപ്പുറം ഇതൊരു ഡോക്യുമെന്ററി ശൈലിയിലാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. യാഥാർത്ഥ്യവും ഭാവനയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം അന്നത്തെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുടെ ദൃശ്യങ്ങളും സന്ദർഭങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

മലയാള സിനിമയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വിപ്ലവാത്മകമായ ഒരു പരീക്ഷണമായിരുന്നു 'അമ്മ അറിയാൻ'. സിനിമയുടെ ഉള്ളടക്കം കൊണ്ടും, അത് നിർമ്മിച്ച രീതികൊണ്ടും, അത് ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ച വഴി കൊണ്ടും ലോക സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഇതിന് സമാനമായ മറ്റൊരു ഉദാഹരണം കണ്ടെത്തുക പ്രയാസമാണ്.

70-കളിലെ കേരളവും അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലവും, നക്സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പതനവും, യുവാക്കളുടെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളും ഒരു മകന്റെ ആത്മഹത്യയും അതിൻ്റെ വിവരണങ്ങളുമെല്ലാം തന്നെ ഒരു അമ്മയോട് പറയുന്ന കത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് സിനിമ സംസാരിക്കുന്നത്.

പുരുഷൻ എന്ന ഗവേഷക വിദ്യാർത്ഥി (ജോയ് മാത്യു ) തന്റെ ഉപരിപഠനത്തിനായി ഡൽഹിയിലേക്ക് തിരിക്കുന്ന വഴിയിലാണ് ഒരു യുവാവിന്റെ മൃതദേഹം കാണാനിടയാകുന്നത്. ആത്മഹത്യ ചെയ്ത ആ യുവാവ് തന്റെ പഴയ സുഹൃത്തും തബലിസ്റ്റുമായ ഹരിയാണെന്ന് പുരുഷൻ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഹരിയുടെ മരണവാർത്ത കോഴിക്കോട്ടുള്ള അവന്റെ അമ്മയെ അറിയിക്കാനായി പുരുഷനും സുഹൃത്തുക്കളും നടത്തുന്ന ഒരു യാത്രയാണ് സിനിമ. ഈ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ഹരിയുടെ മറ്റ് സുഹൃത്തുക്കളെയും അവർ വഴിയിൽ നിന്നും കൂടെക്കൂട്ടുന്നു.

സിനിമ തുടർന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത് പുരുഷൻ തന്റെ സ്വന്തം അമ്മയ്ക്ക് എഴുതുന്ന ഒരു കത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് സിനിമയ്ക്ക് 'അമ്മ അറിയാൻ' എന്ന പേര് വന്നത്.

ഈ യാത്രയിലൂടെ അന്നത്തെ കേരളത്തിലെ യുവാക്കളുടെ നിരാശ, രാഷ്ട്രീയ മോഹഭംഗങ്ങൾ, വ്യവസ്ഥിതിയോടുള്ള രോഷം, ഒടുവിൽ അവരെ വിഴുങ്ങുന്ന ആത്മഹത്യാപരമായ മാനസികാവസ്ഥ എന്നിവ ജോൺ അബ്രഹാം ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുകയായിരുന്നു.

ഈ സിനിമയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ 'ഒഡേസ കൂട്ടായ്മ'യെ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയില്ല. സിനിമ എന്നത് വൻകിട മുതലാളിമാരുടെയോ പ്രൊഡ്യൂസർമാരുടെയോ മാത്രം കുത്തകയല്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചാണ് ജോൺ അബ്രഹാം ഒഡേസയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്.

സിനിമയ്ക്കുള്ള പണം കണ്ടെത്തിയത് ജനങ്ങൾ നല്കിയ ചെറിയ ചെറിയ തുകകൾ സമാഹരിച്ച് തന്നെയായിരുന്നു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഈ സിനിമയുടെ നിർമ്മാതാക്കൾ കേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളായിരുന്നു. ജോണും സുഹൃത്തുക്കളും കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും തെരുവുനാടകങ്ങൾ കളിച്ചും, പാട്ടുപാടിയുമാണ് ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അഞ്ചും പത്തും രൂപ വീതം സംഭാവന സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്.

1986 ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ കാലത്ത് ഈ ചിത്രം ഒരു തിയേറ്ററിലും റിലീസ് ചെയ്തില്ല. തിയേറ്റർ ഉടമകളുടെ ചൂഷണങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങാതെ, ഒഡേസ പ്രവർത്തകർ തന്നെ 16mm പ്രൊജക്ടറുകളുമായി കേരളത്തിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു. അങ്ങനെ കോളേജ് ക്യാമ്പസുകൾ, വായനശാലകൾ, തെരുവോരങ്ങൾ, കവലകൾ, ഫാക്ടറി പരിസരങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അവർ തുണി കെട്ടി സൗജന്യമായി ഈ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. സിനിമ കണ്ടുകഴിഞ്ഞ് കാണികൾ നൽകുന്ന ചെറിയ സംഭാവനകൾ (ബക്കറ്റ് പിരിവ്) അടുത്ത പ്രദർശനങ്ങൾക്കുള്ള ചെലവിനായി അവർ ഉപയോഗിച്ചു.

പ്രശസ്ത ഛായാഗ്രാഹകൻ വേണുവാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ക്യാമറ ചലിപ്പിച്ചത്. കറുപ്പിലും വെളുപ്പിലുമുള്ള ആ ദൃശ്യങ്ങൾ സിനിമയ്ക്ക് അസാമാന്യമായ ഗൗരവവും തീക്ഷ്ണതയും നൽകി.

പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞൻ സുബ്രഹ്മണ്യത്തിന്റെ സംഗീതം സിനിമയുടെ വിപ്ലവകരമായ അന്തരീക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്ത് പകർന്നു.

ജോൺ അബ്രഹാമിന്റെ അവസാനത്തെ ചിത്രമായിരുന്നു 'അമ്മ അറിയാൻ'. സിനിമ റിലീസ് ചെയ്ത് അധികം വൈകാതെ, 1987 മെയ് 31-ന് കോഴിക്കോട്ട് വെച്ചുണ്ടായ ഒരു അപകടത്തെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം കൊളുത്തിവെച്ച ആ സിനിമാവിപ്ലവം ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചലച്ചിത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഒരു വലിയ പാഠപുസ്തകമായി നില നില്ക്കുന്നുവെന്ന കാര്യം അഭിമാനാർഹമാണ്. ഒപ്പം, മരണാനന്തരമെങ്കിലും ഇപ്പോഴത്തെ പോലെ അപൂർവ്വ ബഹുമതികൾ അദ്ദേഹത്തെയും സിനിമയെയും തേടിയെത്തുന്നു എന്നതും ഏറെ ആനന്ദദായകമാണ്.

@@@@@@@

മലയാള സിനിമയിലെ ആ മഹാപ്രതിഭയുടെ അന്ത്യം തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതവും ദാരുണവുമായിരുന്നു. സിനിമയെയും ജീവിതത്തെയും ഒരേപോലെ പ്രണയിച്ച, വ്യവസ്ഥിതികളോട് കലഹിച്ചു ജീവിച്ച ആ നാടോടി കലാകാരന്റെ മരണം കേരളത്തെയാകെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തിയ ഒന്നാണ്.

1987 മെയ് 31-നായിരുന്നു ജോൺ അബ്രഹാം അന്തരിച്ചത്. കോഴിക്കോട്ടെ ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ വീടിന്റെ മുകളിൽ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം സംസാരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു ജോൺ. അമിതമായി മദ്യപിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന ആ സമയത്ത്, അബദ്ധത്തിൽ അദ്ദേഹം കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്നും താഴേക്ക് വീഴുകയായിരുന്നു. വീഴ്ചയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റിരുന്നു. അപകടം നടന്ന ഉടനെ തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും നിർഭാഗ്യവശാൽ അവിടുത്തെ ഡോക്ടർമാർക്കോ ജീവനക്കാർക്കോ അത് പ്രശസ്ത സംവിധായകനായ ജോൺ അബ്രഹാം ആണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

വളരെ പ്രാകൃതമായ വസ്ത്രധാരണവും താടിയും മുടിയുമൊക്കെ വളർന്നു അലങ്കോലമായ രൂപവുമായതു കൊണ്ട് ഒരു സാധാരണ 'അജ്ഞാതനായ രോഗി' ആയിട്ടാണ് ആശുപത്രി അധികൃതർ അദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കിയത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ വിദഗ്ദ്ധമായ വലിയ ചികിത്സകളൊന്നും ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചതുമില്ല.

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഡ്യൂട്ടിക്ക് എത്തിയ മറ്റൊരു ഡോക്ടറാണ് അത് ജോൺ അബ്രഹാം ആണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഉടൻ തന്നെ മികച്ച ചികിത്സ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, വീഴ്ചയിൽ തലച്ചോറിനേറ്റ ഗുരുതരമായ പരിക്കുകളും ആന്തരിക രക്തസ്രാവവും കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1987 മെയ് 31-ന്, തന്റെ 49-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു.

ജോൺ അബ്രഹാമിന്റെ മരണം മലയാള സിനിമയ്ക്കും ഒഡേസ കൂട്ടായ്മയ്ക്കും നികത്താനാവാത്ത ഒരു നഷ്ടമായിരുന്നു. മരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പോക്കറ്റിൽ കുറച്ചു നാണയത്തുട്ടുകൾ മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

സ്വന്തമായി വീടോ, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടോ, ആസ്തികളോ ഒന്നുമില്ലാതെ ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ജീവിച്ച്, ജനങ്ങളുടെ പണം കൊണ്ട് സിനിമയെടുത്ത്, ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ ജീവിച്ച ഒരാൾ ഒടുവിൽ ഒരു സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ ആർക്കും മനസ്സിലാകാതെ കിടന്ന് മരിച്ചു എന്നത് ഇന്നും മലയാളിയുടെ നെഞ്ചിലെ വിങ്ങുന്ന ഒരു ഓർമ്മയാണ്.

അദ്ദേഹം ശരീരം കൊണ്ട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും, 'അമ്മ അറിയാൻ' പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിലൂടെയും ഒഡേസയിലൂടെയും ഒരു വലിയ സിനിമാ സംസ്കാരമായി ജോൺ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.

@@@@@@@@

ഒട്ടും ആകർഷകമല്ലാത്ത ജോൺ അബ്രഹാമിൻ്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അത് കുറച്ചെങ്കിലും പൂർണ്ണത കൈ വരിക്കണമെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻകാല ചിത്രങ്ങളായ 'അഗ്രഹാരത്തിൽ കഴുതൈ', 'ചെറിയാച്ചന്റെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ' എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടി പ്രതിപാദിക്കാതെ തരമില്ല. കാരണം, 'അമ്മ അറിയാൻ' എന്ന മാസ്റ്റർപീസിലേക്ക് ജോൺ അബ്രഹാം എന്ന സംവിധായകൻ എത്തിച്ചേർന്ന പരിണാമം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ ഈ ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടി അറിഞ്ഞേ മതിയാകൂ.

അഗ്രഹാരത്തിൽ കഴുതൈ.

ജോണിലെ സംവിധായകനെ ഇന്ത്യൻ സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ചിത്രമാണ് അഗ്രഹാരത്തിൽ കഴുതൈ (1977). കപട സദാചാരത്തിനും, ജാതി വ്യവസ്ഥയ്ക്കും, അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും നേരെ ശക്തമായ ദൃശ്യഭാഷയിലൂടെ വിരൽചൂണ്ടിയ ചിത്രമാണിത്.

'അഗ്രഹാരത്തിൽ കഴുതൈ' (1977) എന്ന ചിത്രത്തിൽ പ്രൊഫസറുടെ പ്രധാന വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് മലയാളികൾക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രശസ്ത സംഗീത സംവിധായകൻ എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ ആയിരുന്നു. അഭിനയ പരിചയമില്ലാതിരുന്നിട്ടും തികച്ചും സ്വാഭാവികമായ അഭിനയത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ആ കഥാപാത്രത്തെ അവിസ്മരണീയമാക്കി.

ചെന്നൈയിലെ ഒരു കോളേജ് പ്രൊഫസറാണ് അക്കാദമീഷ്യനായ പ്രൊഫ. നായർ (എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ). അമ്മ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു കഴുതക്കുട്ടിയെ അദ്ദേഹം ദത്തെടുത്ത് വളർത്താൻ തുടങ്ങുന്നു. എന്നാൽ കോളേജ് പരിസരത്ത് കഴുതയെ വളർത്തുന്നത് പ്രശ്നമായപ്പോൾ, അദ്ദേഹം അതിനെ തന്റെ ജന്മനാട്ടിലെ ബ്രാഹ്മണ അഗ്രഹാരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവിടുന്നു. അവിടെയുള്ള ഊമയായ ഒരു വേലക്കാരിപ്പെൺകുട്ടിയാണ് (ഉമ) പിന്നീട് അതിനെ നോക്കുന്നത്.

എന്നാൽ അഗ്രഹാരത്തിലെ യാഥാസ്ഥിതികരായ മനുഷ്യർ കഴുതയെ ഒരു 'അപശകുനമായി' കാണുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ നടക്കുന്ന എല്ലാ ദൗർഭാഗ്യങ്ങൾക്കും കാരണം ഈ കഴുതയാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുകയും, ഒടുവിൽ ക്രൂരമായി അതിനെ അടിച്ചുകൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു.

കഴുത ചത്തതിനു ശേഷം ഗ്രാമത്തിൽ ചില നല്ല കാര്യങ്ങൾ (അത്ഭുതങ്ങൾ) നടക്കുന്നു. അതോടെ ഗ്രാമീണർ തങ്ങളുടെ തെറ്റ് തിരുത്തി, ചത്ത കഴുതയെ ഒരു 'ദൈവമായി' പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അതിനായി ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ഈ കപടതയോടും യുക്തിയില്ലായ്മയോടും പ്രതിഷേധിച്ച് പ്രൊഫസറും ആ വേലക്കാരിയും ചേർന്ന് അഗ്രഹാരത്തിന് തീയിടുന്ന പ്രതീകാത്മകമായ രംഗത്തോടെയാണ് സിനിമ അവസാനിക്കുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങളോടും പുരോഗമന കലാ കൂട്ടായ്മകളോടും ചേർന്നു നിന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ. ജോൺ അബ്രഹാമിന്റെ ചിന്താഗതികളോടും സിനിമയോടുള്ള സമീപനത്തോടുമുള്ള ബഹുമാനം കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ഈ വേഷം ചെയ്യാൻ തയ്യാറായത്. സിനിമയിലെ ശാന്തനായ, എന്നാൽ വ്യവസ്ഥിതിയോട് കലഹിക്കുന്ന പ്രൊഫസറുടെ വേഷം അദ്ദേഹം ഗംഭീരമാക്കി. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തല സംഗീതം നിർവ്വഹിച്ചതും അദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.

റിലീസ് ചെയ്ത സമയത്ത് വലിയ വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയെങ്കിലും, 1977-ലെ മികച്ച തമിഴ് ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ഈ സിനിമയ്ക്ക് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. തമിഴ് സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച 'ലാൻഡ്മാർക്ക്' ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായിട്ടാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

മികച്ച പ്രാദേശിക ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ഈ സിനിമയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. എന്നാൽ അന്നത്തെ യാഥാസ്ഥിതിക സമൂഹം ഈ സിനിമയ്‌ക്കെതിരെ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർത്തുകയും ദൂരദർശൻ ഇതിന്റെ സംപ്രേഷണം തടയുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ചെറിയാച്ചൻ്റെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ.

അടൂർ ഭാസി എന്ന നടന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനത്തിനും ജോൺ അബ്രഹാം എന്ന സംവിധായകന്റെ അസാധാരണമായ ക്രാഫ്റ്റിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രമാണിത്. പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ഒരാളുടെ കഥയല്ല ഇത്, മറിച്ച് വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ക്രൂരതകൾക്ക് ഇരയായി മാറുന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ കഥയാണ്.

കേരളത്തിലെ കുട്ടനാടൻ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സിനിമ ദൃശ്യവൽക്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അടിയുറച്ച കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസിയും ഭീരുവുമായ ഒരു കർഷകനാണ് ചെറിയാച്ചൻ (അടൂർ ഭാസി).

ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുക്കന്മാരും പോലീസും ചേരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അധികാര വ്യവസ്ഥിതിയെ ചെറിയാച്ചന് ഭയമാണ്. നാട്ടിൽ നടക്കുന്ന ഒരു കർഷക സമരവും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന പോലീസ് അക്രമങ്ങളും ചെറിയാച്ചന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പോലീസിന്റെ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കും അക്രമങ്ങൾക്കും അയാൾ നേരിട്ട് സാക്ഷിയാകേണ്ടി വരുന്നു.

ഈ ഭയം പടിപടിയായി ചെറിയാച്ചനെ ഒരുതരം മാനസിക വിഭ്രാന്തിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. എപ്പോൾ നോക്കിയാലും പോലീസ് തന്നെ പിടിക്കാൻ വരുന്നു എന്ന ഭയത്തിൽ അയാൾ ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു.

വ്യവസ്ഥിതിയോടുള്ള ഭയം മൂത്ത്, ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യരിൽ നിന്നും പോലീസിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനായി ചെറിയാച്ചൻ ഒടുവിൽ ഒരു തെങ്ങിന്റെ മുകളിലേക്ക് കയറി അഭയം തേടുന്നു. താഴെയുള്ള ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഭയത്തോടെയും സംശയത്തോടെയും നോക്കിക്കണ്ട്, തെങ്ങിൻ മുകളിൽ ജീവിക്കുന്ന ചെറിയാച്ചന്റെ ദൃശ്യം മലയാള സിനിമയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതീകമാണ് .

അതുവരെ മലയാള സിനിമയിൽ ഹാസ്യനടനായി മാത്രം ഒതുക്കപ്പെട്ടിരുന്ന അടൂർ ഭാസിയുടെ കരിയർ മാറ്റിയെഴുതിയ ചിത്രമാണിത്. ഹാസ്യത്തിന്റെ മുഖംമൂടി അഴിച്ചുവെച്ച്, ഭയവും നിസ്സഹായതയും നിറഞ്ഞ ചെറിയാച്ചനായി അദ്ദേഹം ജീവിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ പ്രകടനത്തിന് ആ വർഷത്തെ മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.

കത്തോലിക്കാ സഭയും ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിയും പൊലീസും ചേരുമ്പോൾ സാധാരണക്കാരന്റെ സ്വതന്ത്രമായ ചിന്തകൾ എങ്ങനെ ഇല്ലാതാകുന്നു എന്ന് ജോൺ അബ്രഹാം ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ പരിഹസിക്കുന്നു.

1979-ലെ മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക അവാർഡും, ചിത്രത്തിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ച പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ വേണുവിന് (അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്) മികച്ച ഛായാഗ്രാഹകനുള്ള അവാർഡും ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ലഭിച്ചു.

"അഗ്രഹാരത്തിൽ കഴുതൈയിലൂടെ സാമൂഹിക അനാചാരങ്ങളെ പരിഹസിച്ച ജോൺ, ചെറിയാച്ചന്റെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ഭയത്തെയും വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ക്രൂരതയെയുമാണ് തുറന്നുകാട്ടിയത്".

ജോൺ അബ്രഹാം തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സംവിധാനം ചെയ്തത് ആകെ നാല് സിനിമകൾ മാത്രമാണ്. (വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ ചെയ്ത 'വിദ്യാർത്ഥികളേ ഇതിലെ ഇതിലെ' (1972) ആണ് ആദ്യ ചിത്രം). പക്ഷേ ഈ നാല് ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ലോക സിനിമാ ഭൂപടത്തിൽ ഇടം നേടി.

@@@@@@@@@@@@@@@@@

ജനപ്രിയനായകനെയല്ല, ജനങ്ങളുടെ സിനിമാക്കാരനെയാണ് കണ്ടത്. ജോൺ അബ്രഹാമിനൊപ്പം ഒരു ബസ് യാത്ര.

വർഷം 1985. എറണാകുളത്തേക്കുള്ള ആ ബസ് യാത്ര എൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും അവിസ്മരണീയമായ ഒന്നായി മാറുമെന്ന് ഞാൻ സ്വപ്നത്തിൽ പോലും കരുതിയിരുന്നില്ല. ബസ്സിൻ്റെ ഏറ്റവും പുറകിലെ നീളമുള്ള ലോങ്ങ് സീറ്റിൽ, ജനാലയ്ക്കരികിലായി പുറം കാഴ്ചകളിൽ കണ്ണ് നട്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു ഞാൻ. ഞാനും ഒരു 'പൊടി ബുദ്ധിജീവി'യാണെന്ന് സ്വയം നടിച്ചുനടക്കുന്ന, വായനയും സിനിമയും ഉള്ളിൽ തിളച്ചു മറിയുന്ന കാലം.

ആലുവ - എറണാകുളം ബസ് എറണാകുളം കച്ചേരിപ്പടി സ്റ്റോപ്പിൽ വന്നു നിന്നു. യാത്രക്കാരുടെ തിക്കും തിരക്കിനുമിടയിലൂടെ, പിൻവാതിലിൽ കൂടി ഒരു കൂട്ടം ചെറുപ്പക്കാർ ബസ്സിലേക്ക് ഇടിച്ചുകയറി. അവരുടെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്ന ആളുടെ വേഷം കണ്ടപ്പോൾ ഞാനടക്കമുള്ള യാത്രക്കാരിൽ അല്പം അസഹിഷ്ണുത പടർന്നുവെന്നത് നേര്. ഒരു ചാക്കുതുണി കൊണ്ട് തുന്നിയതു പോലെയുള്ള മേൽവസ്ത്രവും മുഷിഞ്ഞ പാന്റും; ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തീർത്തും ഒരു ഭ്രാന്തൻ പ്രകൃതം!

"പിച്ചക്കാരൊക്കെ ബസ്സിൽ ഇടിച്ചുകയറിയാൽ പിന്നെ മാന്യന്മാരാരും ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യണ്ടാന്നാണോ. എവിടെ കണ്ടക്റ്റർ?" ആ മനുഷ്യൻ്റെ വേഷപ്പകർച്ച കണ്ട് ബസ്സിലെ ചില 'മാന്യന്മാർ' ഉച്ചത്തിൽത്തന്നെ പരിഭവിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ആളുകൾ തങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലോ വസ്ത്രത്തിലോ അയാൾ തൊടാതിരിക്കാൻ പരമാവധി മാറി ഒതുങ്ങിനിന്നു.

അവസാനം, ആ മനുഷ്യൻ വന്നിരുന്നതാണെങ്കിലോ എൻ്റെ തൊട്ടടുത്തായിരുന്നു. ലേശം അറപ്പോടെയും നീരസത്തോടെയും തന്നെയാണ് ഞാൻ അയാളെ തറപ്പിച്ചു നോക്കിയത്. ജടപിടിച്ച മുടിയും താടിയും... പക്ഷേ, ആ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കിയ നിമിഷം ഉള്ളിലൊരു മിന്നൽ പാഞ്ഞുപോയി! അറിയാതെ, എൻ്റെ ചുണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ആ പേര് ഉതിർന്നുവീണു:

"ജോൺ അബ്രഹാം...!"

ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ആശ്ചര്യവും അത്ഭുതവും ബഹുമാനവും എൻ്റെ മനസ്സിൽ മാറിമറിഞ്ഞു. ഞാൻ തൊട്ടടുത്ത് കണ്ടത് മലയാള സിനിമയിലെ അതുല്യനായ ആ അവധൂതനെയായിരുന്നു!

എൻ്റെ വിളി കേട്ട്, തൻ്റെ മഞ്ഞച്ച പല്ലുകൾ കാട്ടി അദ്ദേഹം എന്നെ നോക്കി ചിരിച്ചു. എന്നിട്ട് കൂടെയുള്ള ചെറുപ്പക്കാരെ വിളിച്ച് ആഹ്ലാദത്തോടെ പറഞ്ഞു:

"ദേ, ഇവിടെ ഒരാൾക്കെന്നെ മനസ്സിലായിട്രാ..."

എനിക്ക് വാക്കുകൾ കിട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒന്നു സംസാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൈകളിൽ വെറുതെ ഒന്ന് തൊട്ടു. ആ സ്പർശനത്തിൽ ഞാൻ ധന്യനായതു പോലെ തോന്നി. എന്നെ മുട്ടിയുരുമ്മിയിരിക്കുന്നത് മലയാള സിനിമയെ ജനകീയമാക്കാൻ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട, വരാനിരിക്കുന്ന 'അമ്മ അറിയാൻ' എന്ന വിപ്ലവത്തിന് വിത്തുപാകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മഹാനായ സംവിധായകനാണെന്ന് ചുറ്റുമുള്ളവർ അറിഞ്ഞിട്ടേയില്ല. അദ്ദേഹത്തോട് എന്തെങ്കിലും ചോദിക്കണം എന്ന് ഞാൻ കരുതുമ്പോഴേക്കും, ചോദ്യം അവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്:

"ഇരുപത്തഞ്ചുർപ്യ തര്വോ?"

സത്യത്തിൽ എനിക്ക് ഒട്ടും ഞെട്ടൽ തോന്നിയില്ല. കാരണം, ജോണിനെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുള്ള കഥകളിലെല്ലാം ഈ വലിപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലായ്മയും അലച്ചിലും യാചനയും ഞാൻ വായിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്. ചുറ്റുമുള്ള യാത്രക്കാർ ഞങ്ങളെത്തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നോ എന്ന് തീർച്ചയില്ല. ഞാൻ ഒട്ടും മടിക്കാതെ പോക്കറ്റിൽ നിന്നും പൈസയെടുത്ത് നോക്കി. കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ഇരുപതിന്റെ നോട്ട് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് നേരെ നീട്ടി. അത് വാങ്ങുമ്പോൾ ആ മുഖത്ത് വലിയ ആവേശമോ ഭാവഭേദങ്ങളോ ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

ഒന്നോ രണ്ടോ സ്റ്റോപ്പുകൾ കൂടി കഴിഞ്ഞ്, പത്മ തിയേറ്ററിനടുത്ത് എത്തിയപ്പോൾ ആ മനുഷ്യനും പരിവാരങ്ങളും ഇറങ്ങാനായി എഴുന്നേറ്റു. പക്ഷേ, പോകുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് അദ്ദേഹം സീറ്റിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞു നിന്ന് എന്നെ സ്നേഹത്തോടെയൊന്നു നോക്കി. എന്നിട്ട് എനിക്ക് നേരെ കൈകൾ നീട്ടി.

സ്നേഹം വഴിഞ്ഞൊഴുകിയ, അത് മാത്രം നിറഞ്ഞ് തുളുമ്പിയ, ആത്മാർത്ഥതയുള്ള ഒരു ഹസ്തദാനം!

ആ കൈകളുടെ ചൂട് പകർന്നു തന്ന്, മലയാള സിനിമയിലെ ആ മഹാപ്രതിഭ ജനക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് നടന്നു മറഞ്ഞു.

മാന്യന്മാരെന്നും ബുദ്ധിജീവികളെന്നും സ്വയം ചമയുന്ന മനുഷ്യരുടെ പൊള്ളത്തരങ്ങൾക്കിടയിൽ, വേഷമല്ല മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ കലയാണ് മാറ്റുരയ്ക്കേണ്ടതെന്ന് എന്നെ പഠിപ്പിച്ച ഒരു വേറിട്ട യാത്രയായിരുന്നു അത്.